AZ TR RU EN
»Baş səhifəm et »Seçilənlərə əlavə et »Sayta əlavə et »Arxiv
Baş Səhifə Foto Galeriya Video Xəbər Əlaqə
     
SON DƏQİQƏ : Bulgarian president officially welcomed in Baku  •   Abbas Lisani yenidən məhkəməyə çağırılıb  •   Bolqarıstan Prezidenti Rumen Radevin rəsmi qarşılanma mərasimi olub  •   Təbrizli sənətçilərin ‘Səttarxan’ tamaşası Türkiyədə səhnəyə qoyulur  •   Yeni energetika naziri Pərviz Şahbazov kimdir?  •   Azərbaycanlı milli fəallar Qərbi Azərbaycana vali təyin edilməsi ilə bağlı Bildiriş yaydılar  •   Millət vəkili AŞPA-da səsləndi: "Qarabağ probleminin Kataloniyada yaşananlarla heç bir bənzərliyi yoxdur"  •   Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız: Hüseyn xan Turqut  •   “B2B-fltworld.com” online bronlaşdırma sistemi təqdim olunub  •   Araz Qurbanovun "Müsəlman ermənilər" kitabı çapdan çıxıb - Foto  •   Tarix dərsliyindəki səhvə görə cəza TƏLƏB EDİLDİ - “Üzr istəmək yox, cavab vermək lazımdır”  •   Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin iclası keçirilib  •   Hadi Qaraçay: Güneydə türkcə yazıb-oxumaq kütləviləşib, amma sistemləşməyib   •   Təhsil Nazirliyi dərslikdəki səhvlə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib - Foto  •   Ermənistanda narkotik istehsalı laboratoriyası aşkarlanıb  •   Qalmaqallı dərsliyin müəllifi danışdı: “Xəritədə göstərilən Armeniya indiki Ermənistan deyil”  •   Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə zəng edib  •   “İran, Türkiyə və İraq bu toxumun cücərməsinin qarşısını almalı, onu bətnində boğmalıdır”  •   İlham Əliyev Putinə zəng etdi  •   Xəzər İbrahim Azərbaycanın Türkiyədə səfiri təyin edilib  •  
Son Xəbərlər Hadisə Siyasət İqtisadiyyat Mədəniyyət İdman Qarabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız: Hüseyn xan Turqut
10/10/2017 Yazdır

Azərbaycan və Türkiyə arasında əlaqələrin böyük tarixi var. Ortaq kök, dil, din birliyi, oxşar mədəniyyət, adət və ənənələr bu əlaqələri şərtləndirən əsas amillərdir. Türkiyə və Azərbaycan öz tarixlərinin ən mürəkkəb dövrlərində dəfələrlə bir-birinə dəstək olduqlarını nümayiş etdirmişlər. 

1918-ci ildə Nuru Paşanın komandanlığı ilə Türk Qafqaz İslam Ordusunun Bakını xilas etməsi Azərbaycan üçün nə qədər önəmlidirsə, Anadoluda Qazi Mustafa Kamal Atatürkün öndərliyi ilə aparılan milli mücadiləyə Azərbaycan türklərinin maddi və mənəvi yardım göstərmələri Türkiyə üçün bir o qədər önəmli olmuşdur.

Bu gün hər iki ölkədə tarixçilər, tədqiqatçılar Türk Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycandakı tarixi xidmətləri, eyni zamanda Azərbaycanın Türkiyəyə göstərdiyi maddi və mənəvi dəstək haqqında ciddi tədqiqatlar aparır, bu barədə xeyli sayda məqalələr və kitablar yazırlar ki, bütün bunlar təqdirə layiqdir.

Lakin milli mücadilə illərində Türkiyəyə mühacirət etmiş Azərbaycan Cümhuriyyəti ordusunun 1200 nəfərlik bir birliyinin Kazım Qarabəkir Paşanın komandanlıq etdiyi Şərq ordusunun sıralarına qatılaraq, Qurtuluş Savaşında iştirak etmələri, onların keçdikləri döyüş yolu və sonrakı xidmətləri haqqında ciddi tədqiqatların aparılmaması təəssüf doğuran məqamlardan biridir. Gərəkdir ki, Türk Qafqaz İslam Ordusunun Bakının düşmən qüvvələrindən azad etməsinə verdiyimiz önəmi, könüllü Azərbaycan birliklərinin müxtəlif cəbhələrdə Anadolu türkləri ilə çiyin – çiyinə savaşaraq Türkiyənin istiqlalı uğrunda göstərdikləri xidmətlərə də verək.

Tarixə marağı olan, qeyri ixtisas sahibi həvəskar bir araşdırmaçı olaraq, bu istiqamətdə araşdırmalar aparıb Türkiyənin qurtuluş savaşında iştirak etmiş Azərbaycan türklərindən bir neçə zabit haqqında (Firudin Daryal, Baba Behbud) məqalə yazıb, onların keçdikləri döyüş yoluna işıq tutmağa çalışsam da, bu sahədə peşəkarların ciddi tədqiqatlar aparmasına ehtiyac vardır.

Bu gün sizlərə milli mücadiləyə qatılaraq Türkiyənin Qurtuluş savaşında iştirak etmiş Azərbaycan türklərindən olan general (tümgeneral) Hüseyn Turqut haqqında söhbət açacam.

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

İRƏVAN XANLARININ GENERAL OĞLU

Hüseyn Turqut Azərbaycanın görkəmli nəsillərindən birinin nümayəndəsidir. O, sonuncu İrəvan xanı Həsən xan Turqut ilə Bəhmən Mirzə Qacarın qızı şahzadə Nuraleyin Qacarın ilk övladıdır. 1900-cü ilin noyabr ayında qədim Azərbaycan şəhəri olan İrəvanda anadan olmuşdur. Babası 1912-ci ildə vəfat edən Abbasqulu xan İrəvanskidir. İrəvan Xanlığının Çar Rusiyası tərəfindən işğal edilərək müstəqilliyinə son qoyulsa da, xan titulu bu nəsildən alınmamışdır. Ailədə beş uşaq olublar. Qardaşı Fərid xan, bacıları Rüxsarə, Sami və Adilə xanım.

Hüseyn Turgut orta təhsilini İrəvan şəhərində gimnaziyada almışdır. 1917-ci il oktyabr inqilabından sonra İrəvanda baş qaldıran erməni terroru nəticəsində bütün ailə üzvləriylə birgə Naxçıvana köçürlər. Bir müddət Naxçıvanın müdafiəsində iştirak etdikdən sonra ailəsi ilə vidalaşıb Türkiyəyə keçir.

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

BİRİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏ İŞTİRAKI

Türkiyədə zabit namizədi olaraq Osmanlı ordusuna qoşularaq Birinci dünya müharibəsinə qatılır. IV Kolordunun 5-ci tümənində, daha sonra isə Doğu Bəyaziddə 11-ci tüməndə döyüşlərə qatılır. Savaşın son aylarında doğu ve güneydoğu cəbhələrində göstərdiyi üstün xidmətlərə görə “Dəmir Hilal” döş nişanı ilə təltif olunur. Qurtuluş Savaşının başlamasıyla doğu cəbhəsində leytenant rütbəsiylə Qarsın, Sarıqamışın və Gümrünün işğaldan azad edilməsi əməliyyatlarında iştirak edir.

Atatürk tərəfindən “İstiqlal” medalıyla təltif edilir. Savaşın bitməsindən sonra da orduda qalaraq hərbi xidmətini davam etdirir. Türkiyənin güney doğusunda baş qaldıran kürd üsyanlarının yatırdılmasında iştirak edir.

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

1928-ci il Hüseyn Turqutun həyatında iki əlamətdar hadisə ilə yadda qalır. Onun ailə üzvləri böyük çətinliklərdən sonra nəhayət ki, Türkiyəyə köçməyə müvəffəq olmuşdular. O, ali hərbi təhsilini bitirməyin sevincini, uzun ayrılıqdan sionra ailə üzvlərinə qovuşmanın sevincini ilə birgə yaşayır.

6 DİLDƏ DANIŞAN ZABİT

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

1930-cu ildə Hüseyn Turqutun həyatında böyük bir dönüş nöqtəsi olur. Həmin ərəfədə Atatürkün təşəbbüsü ilə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin gücləndirilməsi istiqamətində bir çox işlər görülürdü. 1930-cu ilə qədər Ankarada mühafizə alayında xidmət edən Hüseyn Turqut da xidmətdə fərqləndiyinə görə, Hərbi Hava Qüvvələrinə keçirilir.

1932-ci ildə pilotlar arasında keçirilən yarışda uğurlu nəticə göstərən beş nəfər pilotdan biri olduğu üçün, yenilikləri izləmək və təlimlərdə iştirak etmək üçün Fransaya göndərilir. Fransada keçirilən təlimlərdə də yüksək nəticələr göstərir.

Hüseyn Turqut bacarıqlı bir zabit idi. O, altı dil bilir, üstün zəkası və çalışqanlığı ilə digər zabitlərdən seçilirdi. Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanlığı onun əməyindən yeni pilotların yetişdirilməsi üçün istifadə edirlər.

“Junge Dayı”

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

Hava Qüvvələrində “Junge Dayı” ləqəbi ilə məşhurlaşır və çox sevilən bir zabit olur. 1934-cü ildən 1946- cı ilə qədər, bu gün dünyanın ən güclülərindən olan Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə çox sayda pilot yetişdirməklə ordu quruculuğunda və inkişafında müstəsna xidmətlər göstərmişdir. 1946-cı ildə ağır qəza keçirir. Bu qəzadan sonra səhhəti təlim keçməsinə imkan vermədiyi üçün Hərbi Hava Qüvvələrində başqa müxtəlif vəzifələrdə çalışmış, 42 illik xidmətdən sonra 1960- cı ildə general-mayor rüstbəsində təqaüdə çıxmışdır.

ŞƏHİDLƏR XİYABANINDA DƏFN EDİLƏN GENERAL

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

Hüseyn Turqut 1936 – cı ildə Ləman Hattusas ilə evlənmişdir. 1940 – cı ildə Nur adlı qızları, 1946-cı ildə isə Turhan adlı oğlanları anadan olmuşdur.
Hüseyn Turqut 1971-ci ilin noyabr ayında vəfat edir. Xüsusi hərbi mərasimlə Ankara şəhərində Cebeci Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Oğlu Turhan Tuqut hüquqşunasdır. 2016-cı ildə Bakıya gəlmiş, Dünya Azərbaycanlılarının IV Qurultayında iştirak etmişdir. Tanınmış iş adamıdır. Azərbaycan diasporasının fəallarından biridir. Hazırda İstanbulda yaşayır.

Orxan Cəbrayıl 

/karabakhmedia.az/

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut


+ Benzer Haberler
» Bulgarian president officially welcomed in Baku
» Bolqarıstan Prezidenti Rumen Radevin rəsmi qarşılanma mərasimi olub
» Yeni energetika naziri Pərviz Şahbazov kimdir?
» Azərbaycanlı milli fəallar Qərbi Azərbaycana vali təyin edilməsi ilə bağlı Bildiriş yaydılar
» “B2B-fltworld.com” online bronlaşdırma sistemi təqdim olunub
» Araz Qurbanovun "Müsəlman ermənilər" kitabı çapdan çıxıb - Foto
» Tarix dərsliyindəki səhvə görə cəza TƏLƏB EDİLDİ - “Üzr istəmək yox, cavab vermək lazımdır”
» Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin iclası keçirilib
» Hadi Qaraçay: Güneydə türkcə yazıb-oxumaq kütləviləşib, amma sistemləşməyib
» Təhsil Nazirliyi dərslikdəki səhvlə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib - Foto
» Ermənistanda narkotik istehsalı laboratoriyası aşkarlanıb
» Qalmaqallı dərsliyin müəllifi danışdı: “Xəritədə göstərilən Armeniya indiki Ermənistan deyil”
» İlham Əliyev Putinə zəng etdi
» Xəzər İbrahim Azərbaycanın Türkiyədə səfiri təyin edilib
» Azərbaycan yay və qış vaxtına keçidi ləğv etməklə nə qazandı, nə itirdi...
» Ərdoğan İrana gəldi
» Ermənilər Cəbrayılda kilsə açdılar - Foto
» GUAM ölkələrinin xarici işlər nazirləri Tbilisidə görüşəcək
» Bayraq, gerb, himn dəyişdirilməyəcək: Hörmətsizliyə görə isə cəzalar sərtləşəcək
» Pavlo Klimkin: Ukrayna Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləməyə sadiqdir


 
Hava Vəziyyəti
Məzənnələr
 USD :  1.7001
 EUR :  2.0063
 GBP :  2.2469
 TRY :  0.4627
 EUR/USD :  1.1801
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
100-DƏN BÖYÜK RƏQƏM VARMI?
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Ermenistan’da Etnik Hoşgörüsüzlük ve Yezidilerin Durumu
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Elmin və Pulun Tərəzisidəki Çəkisi
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Sovyetler Sonrası Azerbaycan – Ermenistan İlişkileri Ve Rusya Faktörü
Selçuk DÜZGÜN
Türk Keneşi
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Cavid VELİEV
Azerbaijan-Turkey relationship passed the 2015 exam
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ən çox oxunanlar bu həftə | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft