AZ TR RU EN
»Baş səhifəm et »Seçilənlərə əlavə et »Sayta əlavə et »Arxiv
Baş Səhifə Foto Galeriya Video Xəbər Əlaqə
     
SON DƏQİQƏ : Dövlət bayrağının şaquli asılma qaydası dəyişdirilib  •   Təbrizin bələdiyyə başqanı İnstaqram səhifəsində etiraz komentlərinə qadağa qoydu  •   Hikmət Hacıyev: Yaqland daim ermənipərəstliyi və Azərbaycana qarşı qeyri-obyektiv mövqeyi ilə seçilib  •   Ukrayna yazıçısı Bakıdan yazdı...  •   İranda türklər futbolda ayrı-seçkiliyə etiraz edir  •   Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyəyə səfərə gəlib  •   Azərbaycanla Hindistan arasında vizasız gediş-gəliş barədə saziş təsdiq edilib  •   Özəl bağçaların əksəriyyəti məmurlarındır  •   Güneydə türk fəalların şəhərlərarası səyahətinə əngəl törədilir  •   Maroş Şefçoviç: TANAP-ın açılışı göstərir ki, biz niyyətləri reallığa çeviririk  •   Azərbaycanlı fəaldan Urmu gölünün qurudulmasına etiraz – VİDEO  •   190 azərbaycanlı zəngin Türkiyənin Alanya şəhərində villa alıb  •   Con Toşak Traktorsazinin yeni baş məşqçisi oldu  •   Paytaxtın mərkəzində 2 göyrüş ağacının kəsilməsi faktı aşkarlandı  •   Şəhər Şurası: ‘Ana’ adı qanuna uyğun deyil, məkan adları farsca olmalıdır  •   Generalların vəzifədən çıxarılması kadr islahatlarının tərkib hissəsidir  •   Bu gün “Cənub Qaz Dəhlizi”nin açılışı keçirilir   •   Bakı-Quba yolunda hərəkət məhdudlaşdırılacaq  •   Traktorsazi klubu satılıb  •   Cümhuriyyət parlamentinin sonuncu iclasından REPORTAJ: Zalda ağlayan və ürəkləri parçalanan deputatlar…  •  
Son Xəbərlər Hadisə Siyasət İqtisadiyyat Mədəniyyət İdman Qarabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız: Hüseyn xan Turqut
10/10/2017 Yazdır

Azərbaycan və Türkiyə arasında əlaqələrin böyük tarixi var. Ortaq kök, dil, din birliyi, oxşar mədəniyyət, adət və ənənələr bu əlaqələri şərtləndirən əsas amillərdir. Türkiyə və Azərbaycan öz tarixlərinin ən mürəkkəb dövrlərində dəfələrlə bir-birinə dəstək olduqlarını nümayiş etdirmişlər. 

1918-ci ildə Nuru Paşanın komandanlığı ilə Türk Qafqaz İslam Ordusunun Bakını xilas etməsi Azərbaycan üçün nə qədər önəmlidirsə, Anadoluda Qazi Mustafa Kamal Atatürkün öndərliyi ilə aparılan milli mücadiləyə Azərbaycan türklərinin maddi və mənəvi yardım göstərmələri Türkiyə üçün bir o qədər önəmli olmuşdur.

Bu gün hər iki ölkədə tarixçilər, tədqiqatçılar Türk Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycandakı tarixi xidmətləri, eyni zamanda Azərbaycanın Türkiyəyə göstərdiyi maddi və mənəvi dəstək haqqında ciddi tədqiqatlar aparır, bu barədə xeyli sayda məqalələr və kitablar yazırlar ki, bütün bunlar təqdirə layiqdir.

Lakin milli mücadilə illərində Türkiyəyə mühacirət etmiş Azərbaycan Cümhuriyyəti ordusunun 1200 nəfərlik bir birliyinin Kazım Qarabəkir Paşanın komandanlıq etdiyi Şərq ordusunun sıralarına qatılaraq, Qurtuluş Savaşında iştirak etmələri, onların keçdikləri döyüş yolu və sonrakı xidmətləri haqqında ciddi tədqiqatların aparılmaması təəssüf doğuran məqamlardan biridir. Gərəkdir ki, Türk Qafqaz İslam Ordusunun Bakının düşmən qüvvələrindən azad etməsinə verdiyimiz önəmi, könüllü Azərbaycan birliklərinin müxtəlif cəbhələrdə Anadolu türkləri ilə çiyin – çiyinə savaşaraq Türkiyənin istiqlalı uğrunda göstərdikləri xidmətlərə də verək.

Tarixə marağı olan, qeyri ixtisas sahibi həvəskar bir araşdırmaçı olaraq, bu istiqamətdə araşdırmalar aparıb Türkiyənin qurtuluş savaşında iştirak etmiş Azərbaycan türklərindən bir neçə zabit haqqında (Firudin Daryal, Baba Behbud) məqalə yazıb, onların keçdikləri döyüş yoluna işıq tutmağa çalışsam da, bu sahədə peşəkarların ciddi tədqiqatlar aparmasına ehtiyac vardır.

Bu gün sizlərə milli mücadiləyə qatılaraq Türkiyənin Qurtuluş savaşında iştirak etmiş Azərbaycan türklərindən olan general (tümgeneral) Hüseyn Turqut haqqında söhbət açacam.

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

İRƏVAN XANLARININ GENERAL OĞLU

Hüseyn Turqut Azərbaycanın görkəmli nəsillərindən birinin nümayəndəsidir. O, sonuncu İrəvan xanı Həsən xan Turqut ilə Bəhmən Mirzə Qacarın qızı şahzadə Nuraleyin Qacarın ilk övladıdır. 1900-cü ilin noyabr ayında qədim Azərbaycan şəhəri olan İrəvanda anadan olmuşdur. Babası 1912-ci ildə vəfat edən Abbasqulu xan İrəvanskidir. İrəvan Xanlığının Çar Rusiyası tərəfindən işğal edilərək müstəqilliyinə son qoyulsa da, xan titulu bu nəsildən alınmamışdır. Ailədə beş uşaq olublar. Qardaşı Fərid xan, bacıları Rüxsarə, Sami və Adilə xanım.

Hüseyn Turgut orta təhsilini İrəvan şəhərində gimnaziyada almışdır. 1917-ci il oktyabr inqilabından sonra İrəvanda baş qaldıran erməni terroru nəticəsində bütün ailə üzvləriylə birgə Naxçıvana köçürlər. Bir müddət Naxçıvanın müdafiəsində iştirak etdikdən sonra ailəsi ilə vidalaşıb Türkiyəyə keçir.

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

BİRİNCİ DÜNYA MÜHARİBƏSİNDƏ İŞTİRAKI

Türkiyədə zabit namizədi olaraq Osmanlı ordusuna qoşularaq Birinci dünya müharibəsinə qatılır. IV Kolordunun 5-ci tümənində, daha sonra isə Doğu Bəyaziddə 11-ci tüməndə döyüşlərə qatılır. Savaşın son aylarında doğu ve güneydoğu cəbhələrində göstərdiyi üstün xidmətlərə görə “Dəmir Hilal” döş nişanı ilə təltif olunur. Qurtuluş Savaşının başlamasıyla doğu cəbhəsində leytenant rütbəsiylə Qarsın, Sarıqamışın və Gümrünün işğaldan azad edilməsi əməliyyatlarında iştirak edir.

Atatürk tərəfindən “İstiqlal” medalıyla təltif edilir. Savaşın bitməsindən sonra da orduda qalaraq hərbi xidmətini davam etdirir. Türkiyənin güney doğusunda baş qaldıran kürd üsyanlarının yatırdılmasında iştirak edir.

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

1928-ci il Hüseyn Turqutun həyatında iki əlamətdar hadisə ilə yadda qalır. Onun ailə üzvləri böyük çətinliklərdən sonra nəhayət ki, Türkiyəyə köçməyə müvəffəq olmuşdular. O, ali hərbi təhsilini bitirməyin sevincini, uzun ayrılıqdan sionra ailə üzvlərinə qovuşmanın sevincini ilə birgə yaşayır.

6 DİLDƏ DANIŞAN ZABİT

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

1930-cu ildə Hüseyn Turqutun həyatında böyük bir dönüş nöqtəsi olur. Həmin ərəfədə Atatürkün təşəbbüsü ilə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin gücləndirilməsi istiqamətində bir çox işlər görülürdü. 1930-cu ilə qədər Ankarada mühafizə alayında xidmət edən Hüseyn Turqut da xidmətdə fərqləndiyinə görə, Hərbi Hava Qüvvələrinə keçirilir.

1932-ci ildə pilotlar arasında keçirilən yarışda uğurlu nəticə göstərən beş nəfər pilotdan biri olduğu üçün, yenilikləri izləmək və təlimlərdə iştirak etmək üçün Fransaya göndərilir. Fransada keçirilən təlimlərdə də yüksək nəticələr göstərir.

Hüseyn Turqut bacarıqlı bir zabit idi. O, altı dil bilir, üstün zəkası və çalışqanlığı ilə digər zabitlərdən seçilirdi. Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanlığı onun əməyindən yeni pilotların yetişdirilməsi üçün istifadə edirlər.

“Junge Dayı”

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

Hava Qüvvələrində “Junge Dayı” ləqəbi ilə məşhurlaşır və çox sevilən bir zabit olur. 1934-cü ildən 1946- cı ilə qədər, bu gün dünyanın ən güclülərindən olan Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə çox sayda pilot yetişdirməklə ordu quruculuğunda və inkişafında müstəsna xidmətlər göstərmişdir. 1946-cı ildə ağır qəza keçirir. Bu qəzadan sonra səhhəti təlim keçməsinə imkan vermədiyi üçün Hərbi Hava Qüvvələrində başqa müxtəlif vəzifələrdə çalışmış, 42 illik xidmətdən sonra 1960- cı ildə general-mayor rüstbəsində təqaüdə çıxmışdır.

ŞƏHİDLƏR XİYABANINDA DƏFN EDİLƏN GENERAL

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

Hüseyn Turqut 1936 – cı ildə Ləman Hattusas ilə evlənmişdir. 1940 – cı ildə Nur adlı qızları, 1946-cı ildə isə Turhan adlı oğlanları anadan olmuşdur.
Hüseyn Turqut 1971-ci ilin noyabr ayında vəfat edir. Xüsusi hərbi mərasimlə Ankara şəhərində Cebeci Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Oğlu Turhan Tuqut hüquqşunasdır. 2016-cı ildə Bakıya gəlmiş, Dünya Azərbaycanlılarının IV Qurultayında iştirak etmişdir. Tanınmış iş adamıdır. Azərbaycan diasporasının fəallarından biridir. Hazırda İstanbulda yaşayır.

Orxan Cəbrayıl 

/karabakhmedia.az/

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut


+ Benzer Haberler
» Dövlət bayrağının şaquli asılma qaydası dəyişdirilib
» Hikmət Hacıyev: Yaqland daim ermənipərəstliyi və Azərbaycana qarşı qeyri-obyektiv mövqeyi ilə seçilib
» Ukrayna yazıçısı Bakıdan yazdı...
» İranda türklər futbolda ayrı-seçkiliyə etiraz edir
» Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyəyə səfərə gəlib
» Özəl bağçaların əksəriyyəti məmurlarındır
» Maroş Şefçoviç: TANAP-ın açılışı göstərir ki, biz niyyətləri reallığa çeviririk
» 190 azərbaycanlı zəngin Türkiyənin Alanya şəhərində villa alıb
» Con Toşak Traktorsazinin yeni baş məşqçisi oldu
» Paytaxtın mərkəzində 2 göyrüş ağacının kəsilməsi faktı aşkarlandı
» Şəhər Şurası: ‘Ana’ adı qanuna uyğun deyil, məkan adları farsca olmalıdır
» Bu gün “Cənub Qaz Dəhlizi”nin açılışı keçirilir
» Bakı-Quba yolunda hərəkət məhdudlaşdırılacaq
» Traktorsazi klubu satılıb
» Cümhuriyyət parlamentinin sonuncu iclasından REPORTAJ: Zalda ağlayan və ürəkləri parçalanan deputatlar…
» “Biz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularının arzularını reallığa çevirdik”
» Rüstəm İbrahimbəyov: “Qafqaz trio”su və “vəhşi azərbaycanlılar” - Foto+Video
» FHN kafedəki partlayışla bağlı məlumat yaydı: Yaralıların vəziyyəti ağırdır
» Azərbaycanda İİV-ə yoluxanların sayı açıqlanıb: Kişilər daha çoxdur
» Prezident Yeni Azərbaycan Partiyasının yeni inzibati binasının açılışında iştirak edib


 
Hava Vəziyyəti

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (20)

Məzənnələr
 USD :  1.7000
 EUR :  1.9745
 GBP :  2.2548
 TRY :  0.3585
 EUR/USD :  1.1615
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
YARIMÇIQ VƏ NATAMAMIN GÖZƏLLİYİ
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Edvard Nalbandyanın "nalbəndlik" həvəsi
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Elmin və Pulun Tərəzisidəki Çəkisi
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Sovyetler Sonrası Azerbaycan – Ermenistan İlişkileri Ve Rusya Faktörü
Selçuk DÜZGÜN
Türk Keneşi
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Cavid VELİYEV
Doğu ve Batı’yı birleştirecek stratejik hat
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ən çox oxunanlar bu həftə | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft