AZ TR RU EN
»Baş səhifəm et »Seçilənlərə əlavə et »Sayta əlavə et »Arxiv
Baş Səhifə Foto Galeriya Video Xəbər Əlaqə
     
SON DƏQİQƏ : 26 ildir çözülməyən Qarakənd faciəsi...  •   Ərdoğan-Putin görüşü: Həll olunmayan məsələlər...  •   İraqda saxlanılan azərbaycanlı qadınlardan xəbər var  •   Ənvər paşanın polkovnik rütbəsi verdiyi Dağlı Musa kim olub? - VİDEO  •   SAM-ın əməkdaşları “Tərəqqi” medalı ilə təltif edildilər  •   Bu gün Azərbaycanda Bayraq Günü qeyd olunur  •   "Azəristilik" qışa nə dərəcədə hazırdır? - RƏSMİ CAVAB  •   İran Azərbaycanından 9 qısametrajlı film Türkiyə festivalında nümayiş olunacaq  •   Ərdoğandan Putinə 2 TƏKLİF: Qarabağ və Türkmənistan  •   Urmiyə universitetinin öyrənciləri Urmu gölünün canlandırılması üçün imza toplayıblar  •   “Vəhşi diviziya” adlı qısametrajlı tarixi film hazırlanıb -VİDEO  •   Müxalifətdən hakimiyyətə işləyənlər... - YAP-çı deputatdan AÇIQLAMA  •   İranın Azərbaycana qarşı ayrı-seçkilik siyasətinə etiraz olaraq aksiya keçiriləcək  •   Tehranda Azərbaycan və İran prezidentlərinin görüşü olub  •   70 minədək azərbaycanlı ABŞ-da yaşamaq üçün “Greencard” almaq istəyir - MÜSAHİBƏ  •   Azərbaycan-Türkiyə sənədləri imzalanıb  •   Bakıda tarixi AÇILIŞ - Prezidentlər və 1-ci xanımlar mərasimdə  •   Prezident: Türkiyə-Azərbaycan dostluğu, qardaşlığı, birliyi bölgədə sabitləşdirici rol oynayır  •   Azərbaycan və rus tarixçilər arasında qarşıdurma - Video  •   Bulgarian president officially welcomed in Baku  •  
Son Xəbərlər Hadisə Siyasət İqtisadiyyat Mədəniyyət İdman Qarabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» Ermənistanın Şuşanı işğal etməsindən 24 il ötür
08/05/2016 Yazdır

Bu gün Şuşanın işğalından 24 il ötür. Azərbaycanın bu qədim, zəngin tarixə və mədəniyyətə malik şəhərinin ermənilərin əlinə keçməsi ilə Dağlıq Qarabağın işğalı başa çatdırıldı. Bununla ermənilər bölgənin Azərbaycandan faktiki qoparılmasına nail oldular.

Əsası Qarabağ xanı Pənahəli xan Cavanşir tərəfindən qoyulan, əsrlər boyu düşmən həmlələrinə mərdliklə sinə gəlmiş, tarixi boyu heç bir düşmən sərkərdəsinə baş əyməyən, Azərbaycanın qeyrət qalası olan Şuşa 24 ildir yağı tapdağı altındadır.

Şuşa şəhəri tarixində ilk dəfədir ki, bu qədər uzun müddət işğal altında qalır. Qarabağ silsiləsindən 1500 metr yüksəklikdə yerləşən şəhərin ərazisi 289 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 241 165 nəfər idi. Rayonun tabeçiliyində Malıbəyli, Yuxarı Quşçular, Aşağı Quşçular, Xəlfəli, Dükanlar, Zamanpəyəsi, Şüşiilü, Mirzələr, Qaybalı, Şırlan Çaykənd, Paşalar, Məmişlər, Xanalılar, İmamqulular, Əmillər, Səfixanlar, Allahqulular, Böyük Qala dərəsi, Kiçik Qala dərəsi, Salatın kənd, Göytala, Turşsu, Zarıslı, Nəbilər kimi böyük yaşayış məntəqələri var idi.

Rayonunun iqtisadiyyatının əsasını heyvandarlıq, tərəvəzçilik və bağçılıq təşkil edirdi. Erməni silahlı dəstələri tərəfindən işğaldan əvvəl rayonda 120-dən çox idarə və müəssisə fəaliyyət göstərirdi. Şuşa müxtəlif növ tikinti materialı yataqları və mineral su bulaqları  ilə zəngin idi. Turşsu və Şırlan bulaqları təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın əksər yerlərində məşhur idi.

Azərbaycan musiqisinin beşiyi sayılan Şuşada onlarla tarixi abidə var idi. Pənahəli xanın sarayı, Cümə məscidi, Aşağı «Gövhər ağa məscidi», Xurşudbanu Natəvanın evi, Molla Pənah Vaqifin məqbərəsi dağıdılıb. Bülbül, Natəvan kimi tarixi şəxsiyyətlərin heykəli belə düşmən tərəfindən güllələnib.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, ərazisinin 20 faizini meşələr təşkil edən şəhərin ümumi sahəsi 29 356 hektardır. Şuşanın ətrafındakı meşə və dərələrdə müxtəlif müalicə əhəmiyyətli mineral sular, dərman bitkiləri və çiçəklər geniş yayılıb.

Ən iri mineral su bulaqları Turşsu və Şirlandır. Şuşa rayonunda təsdiq edilən ehtiyatları 1143 min kub metr olan və işğala qədər istismara cəlb edilən Şuşa üzlük daşı yatağı, ehtiyatları 397 min kub metr olan kərpic-kirəmid istehsalına yararlı Keçəldağ gil yatağı, istismar ehtiyatları 50 min kub metr/gün olan Şuşa yeraltı şirin su yatağı, müalicəvi əhəmiyyətə malik 60 min kub metr/gün və 25 min kub metr/gün olan Şirlan və Turşsu mineral su yataqları var.

1988-ci ildə Şuşa və Əsgəran ərazisində nadir təbiət komplekslərini qorumaq üçün təşkil edilən Daşaltı Dövlət Təbiət Yasaqlığı 450 hektar ərazini əhatə edirdi. 1992-ci ildən işğal altında qalan yasaqlıq hazırda tamamilə məhv edilib. Şuşanın “Haça yal” adlanan sahəsində uzun illər əkilərək becərilən 1500-2000 ədəd palıd ağacı ermənilər tərəfindən doğranaraq aparılıb.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin “İşğal olunmuş Azərbaycan ərazilərində ətraf mühitə və təbii sərvətlərə dağıdıcı təsiri müəyyənləşdirən (izləyən) operativ mərkəz”i işğaldan sonrakı dövrlərdə rayon ərazilərində müxtəlif vasitələrlə aparılan videoçəkilişlərə baxaraq, təbii sərvətlərin ermənilər tərəfindən dağıdılmasına dair bir sıra faktlar aşkarlayıb.

Belə ki Şuşa şəhərində Qarabağ meşələrinin nadir çoxillik ağaclarından yanacaq kimi istifadə olunub. Şuşa şəhərinin yuxarı hissəsində Dörd yol adlanan yerdən yuxarı Laçın küçəsinin solunda, Q.Əsgərov küçəsində, 200-ə yaxın müxətlif növ iri diametrli çoxillik ağaclar kəsilib. Ondan bir qədər irəlidə yolun sağında isə ağaclar bütünlüklə qırılıb.

Zarıslı kəndində bütün ağaclar, o cümlədən məktəb həyətində olan dekorativ və meyvə ağacları tamamilə məhv edilib. Şuşanın Topxana meşəsinin qoruq zonasında, meşənin lap hündür yerində meşə sahəsi qırılaraq geniş düzənlik açılıb və orada inşaat işləri aparılıb.

Şuşa şəhərindən cənubda, dəniz səviyyəsindən 1365 m hündürlükdə yerləşən Titon yaşlı əhəng daşlarından ibarət uzunluğu 114 m olan “Xan Mağarası” amansızlıqla məhv edilib. Halbuki Qarabağ savaşı zamanı ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərində 800-dən çox məscidi dağıdıblar.

Buna baxmayaraq, Bakıdakı erməni kilsəsi bugünədək qorunub saxlanılır. Azərbaycanın alınmaz qalası hesab olunan Şuşanın işğalından sonra digər rayonlarımızın işğalı üçün zəmin yarandı. Bir-birinin ardınca Laçın, Kəlbəcər, Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Qubadlı, Zəngilan düşmən tapdağı altına düşdü.

Əsrlər boyu babalarımızdan bizə miras qalan torpaqlarımızın ən gözəl guşələri bu gün düşmən tapdağı altında inləyir. İnnanırıq ki, Şuşa şəhəri də daxil olmaqla işğal altında olan digər torpaqlarımız da erməni işğalından azad ediləcək, elindən-obasınından didərgin düşən qaçqınlar yenidən öz yurduna qayıdacaqlar.

Qeyd edək ki, Şuşanın müdafiəsi zamanı 480 nəfər şəhid olub, 1860 adam isə yaralanıb. İşğal zamanı 480-dən artıq mülki şəxs qətlə yetirilib, 2000-ə yaxın adam yaralanıb, 22 mindən artıq şəxs isə məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. 60 nəfərə yaxın mülki şəxs girov götürülüb və itkin düşüb. Onların bir çoxu bu günə qədər azad olunmayıb.    


+ Benzer Haberler
» Millət vəkili AŞPA-da səsləndi: "Qarabağ probleminin Kataloniyada yaşananlarla heç bir bənzərliyi yoxdur"
» Səfir: İtaliya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü daim dəstəkləyir
» Beynəlxalq birlik Dağlıq Qarabağ probleminin həllində fəallıq nümayiş etdirməlidir
» Moskvada ermənilərin Qafqaza köçürülməsinə dair sənədli filmlərin nümayişi keçirilib
» Araşdırma: Donbas və Krımdan Qarabağa göndərilən muzdlular..
» ”Təklif edilən 5+2 rayonun qaytarılması qəbuledilməzdir”
» İngiltərə parlamenti Qarabağ problemini müzakirəyə çıxarır
» ABŞ Dağlıq Qarabağdaki işğalçı rejimin "müstəqilliyini" tanımır
» Lavrov: "Ermənistan Dağlıq Qarabağın statusunun birtərəfli qaydada müəyyən olunmayacağını bəyan edib"
» BBC-nin jurnalistləri erməni təcavüzündən əziyyət çəkmiş cəbhəboyu rayonlarda olublar
» Ermənistan silahlı qüvvələrinin atəşi nəticəsində Ağdam sakini ölüb, 7 nəfər yaralanıb
» Qarabağda erməni hərbçi məhv edildi
» Sergey Markov: ”Danışıqlar uğursuz olsa, Azərbaycanın hərbi yolla ərazilərini alacaq”
» "Dağlıq Qarabağ və digər ərazilərin işğaldan azad edilməsi istiqamətində fəaliyyətimizi davam etdirməliyik"
» XİN: Ermənistan rəhbərliyinin işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərinə səfəri vəziyyəti gərginləşdirir
» İƏT: Ermənistan qüvvələri Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən dərhal çıxarılmalıdır
» İnşallah Ağdamda “Çay Evi”mizi gözəl şəkildə yenidən quracağıq - Foto
» Rusiya Qarabağda müharibəni necə dayandırdığını açıqladı
» Arif Kəskin: Qarabağ münaqişəsində status-kvo İranın maraqlarına uyğundur
» ABŞ konqresmeni Ermənistanın hərbi aqressiyasını tənqid edən bəyanatla çıxış edib


 
Hava Vəziyyəti
Məzənnələr
 USD :  1.7002
 EUR :  2.0123
 GBP :  2.2659
 TRY :  0.4329
 EUR/USD :  1.1836
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
100-DƏN BÖYÜK RƏQƏM VARMI?
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Ermenistan’da Etnik Hoşgörüsüzlük ve Yezidilerin Durumu
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Elmin və Pulun Tərəzisidəki Çəkisi
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Sovyetler Sonrası Azerbaycan – Ermenistan İlişkileri Ve Rusya Faktörü
Selçuk DÜZGÜN
Türk Keneşi
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Cavid VELİYEV
Doğu ve Batı’yı birleştirecek stratejik hat
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ən çox oxunanlar bu həftə | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft