AZ TR RU EN
»Baş səhifəm et »Seçilənlərə əlavə et »Sayta əlavə et »Arxiv
Baş Səhifə Foto Galeriya Video Xəbər Əlaqə
     
SON DƏQİQƏ : Azərbaycan Ermənistanı Avropa Məhkəməsinə verdi  •   Azərbaycanla Pakistan arasında hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri müzakirə edilib  •   Qarabağdan qaçaqmalçılıq yolu ilə Ermənistana xeyli sayda silah-sursat keçirən qrup ifşa edilib  •   Moskva ilə Tehran Qarabağı MÜZAKİRƏ EDƏCƏK  •   Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Cıdır düzündə olublar   •   Postmüharibə dövründə diasporun fəaliyyəti necə qurulmalıdır?  •   8 noyabr Zəfər Günü qeyri-iş günü olacaq  •   Türkiyədə ictimai fəallar İrandakı türklərə türkcəni tədris etməyə başlayıb  •   Ərdəbildə Azərbaycana dəstək aksiyaları ilə bağlı iki fəala həbs və şallaq cəzası verilib  •   Azərbaycan əhalisinin sayı AÇIQLANDI  •   Putin Qarabağla bağlı iclas keçirdi  •   Hərbçilərimiz Qarabağda minatəmizləmə fəaliyyətlərini davam etdirirlər - Türkiyə MN  •   Putinlə Makron Əliyev və Paşinyanın görüşü barədə müzakirə apardı  •   Putin Dağlıq Qarabağla bağlı müşavirə keçirib  •   Pərisa Rəfiinin apellyasiya məhkəməsi keçiriləcək  •   Paşinyan Naxçıvana dəhliz açmaq üçün Azərbaycana şərt İRƏLİ SÜRDÜ  •   Ermənilər hərbçimizin meyitini YANDIRIB  •   Təbriz, Həmədan və Qəzvində təqaüdçülər aksiya keçirib  •   Ərdoğan Naxçıvan-İğdır qaz kəmərinin reallaşdırılması üçün qərar verdi  •   Rusiya Müdafiə Nazirliyi Qarabağla bağlı səhvini düzəltdi - FOTO  •  
Son Xəbərlər Hadisə Siyasət İqtisadiyyat Mədəniyyət İdman Qarabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» “Qarabağ müharibəsi bölgədə İranın nüfuzunu, daxildə isə İran millətçiliyini itkiyə uğratdı”
25/11/2020 Yazdır

Arif Kəskin son Dağlıq Qarabağ müharibəsinin bir çox cəhətdən İranın zərərinə tamamlandığını və bu səbəblə İranın atəşkəs sazişindən narazı qaldığını vurğulayır. Amerikanın Səsinə danışan siyasi ekspert hesab edir ki, bu müharibə bölgədə İran dövlətinin nüfuzunun azalmasına, daxildə isə İran milliyyətçiliyinin məğlubiyyətə uğramasına yol açdı.

“Bunu rahatlıqla söyləyə bilərik ki, İran bu atəşkəs müqaviləsindən çox da məmnun deyil. Məmnun olmamasının bir çox səbəbi var. Birinci və ən önəmli səbəb özünün bu görüşmələrin içində olmaması. Ermənistan, Azərbaycan, Rusiya və Türkiyə var. Ancaq İran yoxdur,” Kəskin bildirir.

Kəskin İranın Ermənistan və Rusiya ilə də münasibətlərinin zəiflədiyini ifadə edir.

Onun sözlərinə görə, “İranın bu məsələdə Ermənistanla da, Rusiya ilə də münasibəti bəlli bir dərəcədə zəiflədi. Yəni, bu konkret olaraq göründü ki, Rusiya Türkiyəyə verdiyi önəmi bəlkə də heç İrana vermir. İranın orada olmasını da istəmir... Baxdığımız zaman İran Ermənistanı çox dərin şəkildə himayə edir, amma sonunda Ermənistandan da istədiyini ala bilmir.”

Siyasi ekspert müharibə nəticəsində Azərbaycan Respublikasının İranla sərhədini tam nəzarətə götürməsini Azərbaycan-İran münasibətlərinin gələcəyində önəmli bir faktor kimi dəyərləndirir.

“İranla Azərbaycan sərhədinin 134 kilometri işğal altında idi. Bu proseslərdə ilk qurtarılan yerlər oralar oldu. Təbii ki, Azərbaycanın coğrafi olaraq böyüməsi, işğal edilən torpaqlarını geri alması İran-Azərbaycan münasibətlərinə təsir qoya biləcək önəmli bir ünsürdür. Yəni, qurtarılan bölgələrin nə şəkildə davam edib və işləyəcəyi, bunun iqtisadi əlaqələri və sərhəd məsələsinin çox şeyə təsir qoyacağını raharlıqla söyləyə bilərik. Məsələn, Xudafərin körpüsünün orada olması, onun təmsili anlamı. Bu, önəmli bir sərhəddir,” Arif Kəskin bəyan edir.

Kəskinin fikrincə, sazişə əsasən Naxçıvan və Azərbaycanın əsas hissəsi arasında bir dəhlizin yaradılması İranın tranzit önəminin azalmasına səbəb olacaq:

“Başqa məsələ koridor məsələsidir. Naxçvanla Zəngilan arasındaki koridor. Bu da Azərbaycan-İran münasibətinə ciddi şəkildə təsir qoyacaq və İranın önəminin Azərbaycanın gözündə ciddi şəkildə azaldacaq. Bu gün Naxçıvanın Azərbaycanın digər parçası ilə quru yolu yoxdur və təbii Naxçıvan İrana daha çox bağlıdır. Azərbaycanın Naxçıvana qaz göndərmək üçün, hər şey üçün İrana ehtiyacı var. Bir koridor açıldığı zaman Azərbaycanın İrana ehtiyacı azalacaq. Ayrıca, Türkiyənin də hər il minlərlə yük maşını İran torpağından Orta Asiya və digər bölgələrə gedir. Bəlkə də Türkiyə bu açılan koridordan Azərbaycan üzərindən Orta Asiyaya açılacaq. Yəni, İranın Orta Asiyaya açılan o ənənəviləşmiş tranzit yolu da Azərbaycan olacaq. Bu yeni proseslərdə İran-Azərbaycan arasında tranzit rəqabətinin də ortaya çıxacağı çox açıq.”

Siyasi ekspert əlavə edir ki, bu yeniliklər Azərbaycanın İrana olan ehtiyacını azaltsa da, Azərbaycanın İranla münasibətlərini yaxşı tutmağa ehtiyacı olmadığı anlamına gəlməz.

Onun dediyinə görə, “Azərbaycanın yenə də İranla münasibətlərini yaxşı tutmağa ehtiyacı olacaq. Amma bu ehtiyac ikinci Qarabağ savaşından öncəki kimi deyil. Çünki, çox şeylər dəyişdi və bu dəyişikliklər səbəbilə də İran-Azərbaycan münasibətlərində Azərbaycanın mövqeyi, gücü, söz haqqı və hətta ixtilafların üstünə getmə imkanları da artar.”

Arif Kəskin hesab edir ki, “Azərbaycan Respublikasının öz torpaqlarını geri alması ilə İran hakimiyyətinin 90-cı illərdən bəri Güney Azərbaycanda yürütdüyü propaqanda da məğlubiyyətə uğradı.”

“İran nə deyirdi? Deyirdi, baxın, Azərbaycan öz torpağını qoruya bilməyəcək qədər zəifdir. Güçsüzdür. Demək ki Azərbaycan dövləti sizə heç nə verə bilməz. Çünki özünü belə qoruya bilmir. Gəldiyimiz nöqtədə nə oldu? Göründü ki, Azərbaycan öz torpağını qoruya biləcək qədər güclüdür. Azərbaycan dünya ictimaiyyətində hörmət qazandı. Azərbaycan üçün bir qürur qaynağı oldu. Özlərinə inamını artırdı. Bu Güney Azərbaycanda da qürur qaynağı oldu. İrandakı türklərdə də elə. Ayrıca, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişaf etməsi və Türkiyənin qeydsiz-şərtsiz Azərbaycanı mütləq dəstəkləməsi də İrandakı türklər cə Güney Azərbaycana çox müsbət təsir qoydu. O, coğrafiyadakı insanların bir çox qayğılarını rahatlatdı,” Kəskin ifadə edir.

Onun sözlərinə görə, İranın Azərbaycan Respublikası ilə əlaqədar yürütdüyü propaqandanın boşa çıxması İran millətçiliyi üçün də ciddi bir məğlubiyyət oldu.

“İranın Azərbaycanın öz torpağını qoruya bilməyən bir dövlət olduğuna dair yürütdüyü propaqanda toplumun şüuraltına işlənmişdi. Müharibədən sonra bu mənada da İran ciddi mənada uğursuz oldu. Fars milliyyətçiliyinə dayanaraq Azərbaycana və türklərə göstərdiyi düşmənlik siyasətinin sonunda məğlub olacağı bəlli idi. Və bu gün bu baxış məğlub oldu. O, pan-İranist baxış məğlub oldu... Bu gün baxdığımız zaman Quzey Azərbaycanda anti-İran hissi yüksəldi. Türkiyədə anti-İran hissi yüksəldi. Bunların hamısı İran milliyyətçiliyinə dayanaraq bu nöqtəyə gəlmişdi və [İran milliyyətçiliyi] burada məğlub oldu” - deyə, Arif Kəskin əlavə edib.


+ Benzer Haberler
» Azərbaycan Ermənistanı Avropa Məhkəməsinə verdi
» Azərbaycanla Pakistan arasında hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri müzakirə edilib
» Qarabağdan qaçaqmalçılıq yolu ilə Ermənistana xeyli sayda silah-sursat keçirən qrup ifşa edilib
» Moskva ilə Tehran Qarabağı MÜZAKİRƏ EDƏCƏK
» Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Cıdır düzündə olublar
» Postmüharibə dövründə diasporun fəaliyyəti necə qurulmalıdır?
» 8 noyabr Zəfər Günü qeyri-iş günü olacaq
» Türkiyədə ictimai fəallar İrandakı türklərə türkcəni tədris etməyə başlayıb
» Ərdəbildə Azərbaycana dəstək aksiyaları ilə bağlı iki fəala həbs və şallaq cəzası verilib
» Azərbaycan əhalisinin sayı AÇIQLANDI
» Putin Qarabağla bağlı iclas keçirdi
» Hərbçilərimiz Qarabağda minatəmizləmə fəaliyyətlərini davam etdirirlər - Türkiyə MN
» Putinlə Makron Əliyev və Paşinyanın görüşü barədə müzakirə apardı
» Putin Dağlıq Qarabağla bağlı müşavirə keçirib
» Pərisa Rəfiinin apellyasiya məhkəməsi keçiriləcək
» Paşinyan Naxçıvana dəhliz açmaq üçün Azərbaycana şərt İRƏLİ SÜRDÜ
» Ermənilər hərbçimizin meyitini YANDIRIB
» Təbriz, Həmədan və Qəzvində təqaüdçülər aksiya keçirib
» Ərdoğan Naxçıvan-İğdır qaz kəmərinin reallaşdırılması üçün qərar verdi
» Rusiya Müdafiə Nazirliyi Qarabağla bağlı səhvini düzəltdi - FOTO


 
Hava Vəziyyəti
Məzənnələr
 USD :  1.7
 EUR :  2.0652
 GBP :  2.3259
 TRY :  0.2306
 EUR/USD :  1.2148
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
PARASELS VƏ GECƏ QONAĞI (Avstriya Gündəliyi – 2)
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Nikol Paşinyanın siyasi-psixoloji portreti və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi - TƏHLİL
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan örnek bir bölgesel iş birliği modeli geliştirmişti
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin ilk qadın əməkdaşı
Selçuk DÜZGÜN
AzerbayCAN’ımızdan Ne İstiyorlar?
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Cavid VELİYEV
Qoşulmama Hərəkatı və Azərbaycan
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ən çox oxunanlar bu həftə | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft