AZ TR RU EN
»Giriş Sayfam Yap »Favorilere Ekle »Sitene Ekle »Arşiv
ANASAYFA FOTO GALERİ VİDEO HABER İLETİŞİM
     
SON DAKİKA : Karabağ’da imar çalışmalarının gizli kahramanları mayın temizleme uzmanları  •   Katar ile Azerbaycan arasında vize uygulaması kaldırıldı  •   Azerbaycan, işgalden kurtarılan bölgelerde tarım parkları kuruyor  •   Azerbaycan bağımsızlığın yeninden kazanılmasının 30. yılını kutluyor  •   Türk Konseyi ’Medya Forumu’ ile İstanbul’da buluşacak  •   Şentop: FETÖ kardeş ülkelerin milli güvenliğine tehdit oluşturuyor  •   Azerbaycan, Ermenistan’ın döşediği 16 binden fazla mayın ve patlamamış mühimmatı imha etti  •   Azerbaycan’ın Karabağ’da zaferle sonuçlanan operasyonunun üzerinden 1 yıl geçti  •   Azerbaycan’ın kalkınmasında büyük rol oynayan ’Asrın Anlaşması’ 27 yaşında  •   Türkiye Azerbaycan için Azerbaycan da Türkiye için yakın ve candan bir ülke   •   Azerbaycan’dan Ermenistan aleyhine ’ırk ayrımcılığı’ davası  •   TURAZ Şahini 2021 Tatbikatı’nın ’Seçkin Gözlemci Günü’ yapıldı  •   Bakü Fatihi Nuri Paşa  •   Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Savunma Bakanı Hasanov ve Genelkurmay Başkanı Veliyev’i kabul etti  •   Kafkas İslam Ordusunun Bakü’yü kurtarışının 103. yıl dönümü  •   Ermenistan için kritik tercih anı  •   Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan özel kuvvetleri Bakü’de ortak tatbikata başladı  •   Genelkurmay Başkanı Orgeneral Güler, Azerbaycan Genelkurmay Başkanı ile bir araya geldi  •   Ticaret Bakanı Muş: Türkiye ve Azerbaycan’ın ticari ilişkilerini daha da geliştirmek istiyoruz  •   Azerbaycan, Rusya’dan diğer ülkelere ait araçların Karabağ’a geçişini önlemesini istedi  •  
Güncel Haberler Politika Ekonomi Kültürel Spor Karabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» Bakü Fatihi Nuri Paşa
16/09/2021 Yazdır

Azerbaycan'ın başkenti Bakü'yü, 15 Eylül 1918'de Ermeni çeteleri ve Bolşevik birliklerinden kurtaran, Kafkas İslam Ordusu Komutanı Nuri Paşa, 103 yıl sonra Azerbaycanlılar tarafından saygı ve minnetle anılıyor.

Ağabeyi, dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın talimatıyla henüz 28 yaşındayken, 12 bin kişilik ordunun başına geçen ve kısa zamanda başta Bakü olmak üzere Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerini düşman işgalinden kurtaran Nuri Paşa (Killigil), kısa sürede tüm Azerbaycanlıların gönlünde taht kurdu.

1890'da Manastır'da doğan Nuri Bey, ilkokul ve lise eğitimini burada tamamladıktan sonra, 1909'da Manastır Harbiyesi'nden üsteğmen olarak mezun oldu. Balkanlar'da çeşitli bölgelerde görev yapan Nuri Bey, 1911'de Trablusgarp Savaşı'na katıldı.

Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na katılmasının ardından Nuri Bey'e padişah yaverliği rütbesi verildi. Nuri Bey, 1917'ye kadar Trablusgarp ve Bingazi'de görev yaptı, İngiliz, İtalyan ve Fransız kuvvetlerine karşı birçok savaşa girdi.

Enver Paşa, Azerbaycan ve Dağıstan'ın Osmanlı'dan yardım talep etmesi üzerine kurdurduğu Kafkas İslam Ordusu'nun kumandanlığına kardeşi Nuri Paşa'yı getirdi.

Paşa'nın komuta ettiği Kafkas İslam Ordusu, Azerbaycan'ı Bolşevik birlikleri ve Ermeni çetelerinden temizledi, 15 Eylül 1918'de Bakü'yü kurtardı.

Nuri Paşa, Azerbaycan'da gittiği her yerde saygı ve hürmetle karşılandı. Azerbaycanlılar, kurtarıcıları olan ordunun kumandanını evlerinde misafir etmek için birbirleriyle yarıştı.

Bakü'de büyük coşku ile karşılanan Nuri Paşa, Tezepir Camisi'nde minbere çıkarak halka hitap etti. Söz konusu minber, "Nuri Paşa minberi" diye anılıyor ve camide korunuyor. Paşa'nın Gence'de konakladığı ev de müze olarak faaliyet gösteriyor.

Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra Kafkas İslam Ordusu, Bakü'yü terk etmek zorunda kaldı, Nuri Paşa İngilizler tarafından Batum'da tutuklandı. 8 Ağustos 1919'da yargılanmak üzere götürülürken Kafkasyalıların yardımıyla hapisten kaçmayı başardı.

Kurtardığı Bakü'nün daha sonra Bolşevikler tarafından işgal edilmesi Paşa'yı çok üzdü. Azerbaycanlı Cabbar Ertürk, 1956'da kaleme aldığı "Anayurtta Unutulan Türklük" isimli kitabında Nuri Paşa'nın şu ifadesine yer verdi:

"Ağabeyimin (Enver Paşa) şehit olması kalbimi ne kadar sızlattıysa, Azerbaycan'ın istilası kalbimi ondan daha çok sızlattı. Ağabeyim bir faniydi. Fakat Azerbaycan'daki Türklük ebedidir. Keşke hayatımı kaybetseydim de Azerbaycan, Türklüğün dışında kalmasaydı."

Türk savunma sanayiinin öncülerinden biri oldu

1921'de Berlin'e giden Nuri Paşa, burada çiniciliği öğrenerek 1924'te İstanbul'a döndü ve Kütahya Çinicilik Anonim Şirketini kurdu. Askerlik hayatı kahramanlıkla geçen Nuri Paşa, bir süre sonra fabrikasını devrederek savaş sanayisine yöneldi.

Sütlüce'de bulunan bir fabrikayı satın alarak ordu için silah ve cephane üreten Nuri Paşa, çeşitli silah tasarımları yaptı ve bunların patentini aldı. "Nuri tabancası" adını verdiği Türkiye'nin ilk 9 milimetrelik silahının seri imalatını gerçekleştirdi.

Kurduğu fabrikada top, havan, uçaksavar mermi ve tapalarının yanı sıra uçak bombaları imal eden Nuri Paşa, özel sektör olarak yerli harp sanayisinin gelişmesine ve Türk ordusunun ateş gücünün artırılmasına katkı sağlayan ilk girişimcilerden biri oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 30 Ağustos 2020'de, Roketsan Uydu Fırlatma, Uzay Sistemleri ve İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi ile Patlayıcı Hammadde Üretim Tesisi Açılış Töreni'nde yaptığı konuşmada Nuri Paşa'dan şöyle bahsetmişti:

"Nuri Demirağ’ın Kayseri’de kurduğu uçak fabrikası, Nuri Killigil'in İstanbul'da kurduğu silah fabrikası savunma sanayimizin öncüleri olarak halen hafızalardadır. Ancak tüm bu kritik projeler dönemin ufuksuz, vizyonsuz idarecileri tarafından sabote edilmiştir. Türkiye adeta kasıtlı ve bilinçli bir şekilde savunma sanayinde yurt dışına mahkum bırakılmıştır. Oysa Nuri Demirağ'a, Vecihi Hürkuş'a, Nuri Killigil'e sahip çıkılsaydı, Türkiye bugün savunma sanayinde bambaşka bir konumda olurdu. Bırakın sahip çıkmayı, şayet bu projeler kasıtlı olarak engellenmeseydi bugün ülkemiz silah sanayi ve havacılıkta dünyanın en güçlüleri arasında yer alırdı."

Filistin halkını destekledi

Nuri Paşa, Arap-İsrail Savaşı'nda Arap ordularını ve Filistin halkını destekledi. İsrail'in kuruluşundan sonra da Arap direnişçiler için silah ve cephane üreten Nuri Paşa, Sütlüce'deki fabrikasında 2 Mart 1949'da meydana gelen büyük patlamada hayatını kaybetti.

Patlama, kimileri tarafından kaza, kimileri tarafındansa İsrail istihbaratı tarafından organize edilen suikast olarak değerlendirildi.


+ Benzer Haberler
» Türk Konseyi ’Medya Forumu’ ile İstanbul’da buluşacak
» Şentop: FETÖ kardeş ülkelerin milli güvenliğine tehdit oluşturuyor
» Türkiye Azerbaycan için Azerbaycan da Türkiye için yakın ve candan bir ülke
» Azerbaycan’dan Ermenistan aleyhine ’ırk ayrımcılığı’ davası
» Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Savunma Bakanı Hasanov ve Genelkurmay Başkanı Veliyev’i kabul etti
» Ermenistan için kritik tercih anı
» Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan özel kuvvetleri Bakü’de ortak tatbikata başladı
» Genelkurmay Başkanı Orgeneral Güler, Azerbaycan Genelkurmay Başkanı ile bir araya geldi
» Ticaret Bakanı Muş: Türkiye ve Azerbaycan’ın ticari ilişkilerini daha da geliştirmek istiyoruz
» Azerbaycan, Rusya’dan diğer ülkelere ait araçların Karabağ’a geçişini önlemesini istedi
» Türkiye ve Azerbaycan özel birliklerinin işgalden kurtarılan Laçın’daki ortak askeri tatbikatı sona erdi
» Ermenistan’da revizyonizmi kimler kışkırtıyor?
» Türkiye ve Azerbaycan askerleri Kabil’de omuz omuza görev yapıyor
» Azerbaycan, Ermeni işgali döneminde madenlerini işleten yabancı şirketleri uluslararası mahkemelere verecek
» Akar, Azerbaycan Savunma Bakanı Orgeneral Zakir Hasanov ile görüştü
» TİKA, Azerbaycan’da 1200’den fazla projeyi hayata geçirdi
» Bakü’deki Haydar Aliyev Merkezi’nin dış cephesine Türk bayrağı yansıtıldı
» Ermenistan askerleri, Nahçıvan’daki Azerbaycan mevzilerine ateş açtı
» Aliyev’den Erdoğan’a, Türkiye’deki orman yangınlarında ölenler için taziye mesajı
» Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, TBMM Başkanı Şentop’u kabul etti


 
Hava Durumu
Kurlar
 USD :  1.7
 EUR :  1.9811
 GBP :  2.3415
 TRY :  0.1817
 EUR/USD :  1.1654
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
100-cü GÜN
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Nikol Paşinyanın siyasi-psixoloji portreti və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi - TƏHLİL
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Şuşa Beyannamesi bölgesel barış ve iş birliğinin teminatı
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin ilk qadın əməkdaşı
Selçuk DÜZGÜN
AzerbayCAN’ımızdan Ne İstiyorlar?
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Dr. Cavid VELİYEV
Ermenistan’da revizyonizmi kimler kışkırtıyor?
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ÇOK OKUNANLAR bu hafta | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft