AZ TR RU EN
»Giriş Sayfam Yap »Favorilere Ekle »Sitene Ekle »Arşiv
ANASAYFA FOTO GALERİ VİDEO HABER İLETİŞİM
     
SON DAKİKA : Ermenistan’ın havan saldırısında yaralanan Azerbaycanlı gazi Kocaeli’de şifa arıyor  •   Türk Konseyi Medya ve Enformasyondan Sorumlu Bakanlar ve Başkanlar Toplantısı Bakü’de yapılacak  •   Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, BM 75. Genel Kurul Başkanı Bozkır’ı kabul etti  •   4. Etnospor Forumu çevrim içi yapılacak  •   Putin ile Aliyev Karabağ’daki durumu görüştü  •   Adalet Bakanı Gül, Azerbaycan İnsan Hakları Komiseri Aliyeva ile görüştü  •   Kardeşliğimiz Karabağ’ın özgürleştirilmesiyle adeta perçinlendi  •   Aliyev: Kovid-19 aşılarının adaletsiz dağıtımından endişe duyuyoruz  •   Azerbaycan ve Türk ordularının muhabere birlikleri ortak tatbikata başladı  •   İran’da Azerbaycan Türkü aile, bebekleri için Türkçe isim yazılı kimlik mücadelesini 9 ay sonra kazandı  •   Türkiye ile Azerbaycan turizm hacmini artırmak için iş birliğine gidiyor  •   Pekcan: Azerbaycan’ın başarısı, Türkiye’nin de başarısı  •   Azerbaycan’da nüfusun yüzde 80’inin aşılanması hedefleniyor  •   MSB: Azerbaycan ordusu personelinin Isparta’daki komando temel eğitimleri devam ediyor  •   Azerbaycan Cumhuriyeti Büyükelçiliği’ne Cahit Bağcı atandı  •   Türkiye ile Azerbaycan arasında e-Ticaret Mutabakat Zaptı imzalandı  •   Aliyev, Baykar Teknik Müdürü Selçuk Bayraktar’a ’Karabağ Nişanı’ takdim etti  •   Azerbaycan Boks Milli Takımı, Türkiye ile olimpiyat finalinde karşılaşmak istiyor  •   İran’da Azerbaycan Türkü aktivist Ferşi 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı  •   Aliyev: Zengezur Türk dünyasının birleştiricisi rolünü oynayacak  •  
Güncel Haberler Politika Ekonomi Kültürel Spor Karabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» ’Bir millet, iki devlet’te iz bırakan aydın Ahmet Ağaoğlu
01/11/2019 Yazdır

Türk düşünce tarihinin önemli şahsiyetlerden, siyaset adamı, hukukçu, yazar ve gazeteci Ahmet Ağaoğlu, doğumunun 150. yılında anılıyor.

1869'da Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinin Şuşa kentinde doğan Ağaoğlu, gazeteci, siyasetçi ve eğitimci sıfatlarıyla hem doğduğu Azerbaycan'da, hem de yaşamının bir bölümünü geçirdiği Türkiye'de derin iz bıraktı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkçülük akımının önde gelen isimlerinden Ağaoğlu'nun 150. doğum yılında çeşitli etkinliklerin organize edilmesi için kararname imzaladı.

Hayatının sonuna kadar Türk milletinin aydınlanması ve gelişmesi için çalışan Ağaoğlu, zorlu ama dolu dolu bir hayat yaşadı.

Üniversite hayatından vefatına kadar yazdığı yüzlerce makalede Doğu'nun ve İslam dünyasının uyanışı, çağdaşlaşma ve demokrasi anlayışlarını anlatan Ağaoğlu, neredeyse tüm ömrünü bu yola adadı.

Türk basınının öncüleri arasında sayılan Ağaoğlu, Ermeni saldırılarına karşı kurulan ilk milli partinin başında yer aldı.

Ağaoğlu İttihat ve Terakki döneminde etkin görev aldı.

Fikir ve eylem adamı Ağaoğlu, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kurulduğu 1918'de parlamentoda, Paris Barış Konferansı'na gönderilen heyette ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundaki katkılarıyla hep ön saflarda çalıştı.

Azerbaycan'dan Avrupa'ya eğitim almaya giden ilk kişi

Şuşa asilzadelerinden bir ailenin oğlu olan Ağaoğlu, ilk eğitimini doğduğu kentte, daha sonra ise Tiflis'teki Rus Gimnazyumu'nda tamamladı.

Ağaoğlu, 1888'de Petersburg'a giderek Mühendislik Fakültesine kaydoldu ancak gözlerinde yaşadığı rahatsızlık nedeniyle vatanına döndü. Durumu iyileşince artık Rusya'da değil, Fransa'da eğitim almaya karar verdi.

1889'da Paris'e giden Ağaoğlu, Azerbaycan'dan Avrupa'ya eğitim almaya giden ilk kişi olarak Sorbonne Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. Ayrıca Ağaoğlu çeşitli Fransız akademisyenlerden şarkiyat üzerine dersler aldı.

1890'da, Doğu tasavvuf felsefesinden bahseden ilk bilimsel makalesini "Journal des debats"da yayımladı.

Ağaoğlu, 1892'de henüz 23 yaşındayken dünya şarkiyatçılarının Londra'da toplanan uluslararası kongresine davet aldı ve burada tebliğ sundu.

Paris'te eğitimini 1894'de tamamlayan Ağaoğlu, önce İstanbul'a, daha sonra ise memleketi Şuşa'ya geçerek burada bir süre hemşerilerinin aydınlanması için çeşitli faaliyetlerde bulundu.

Şuşa'da geçen bir yılın ardından Ağaoğlu, Bakü'ye taşınarak gazetelerde çalıştı ve çeşitli okullarda Fransızca dersleri verdi.

Ağaoğlu, kurduğu Neşr-i Maarif cemiyeti ile Azerbaycanlılar arasındaki mezhep farkının yarattığı olumsuz havayı dağıtmak için mücadeleye girişti. Ağaoğlu, din adamlarındaki yozlaşma ve kadın haklarıyla ilgili kitaplar yazdı.

1905'te Azerbaycanlı iş adamlarından Zeynelabidin Tağıyev'in desteğiyle Hayat adlı günlük gazete çıkarmaya başlayan Ağaoğlu, Hüseyinzade Ali Bey ile gazetenin baş yazarlığını yürüttü. Ağaoğlu, 1906'da Hayat kapanınca İrşat ve Terakki gazetelerini çıkarttı.

Ağaoğlu, Kafkasya'da 1905'te Ermeni-Türk çatışması patlak verince Türk ahalinin silahlı düşmandan savunmasını üstlenen Difai Partisini kurdu.

Rusya'da Türk aydınlarına baskı ve takiplerinin artması üzerine Bakü'yü terk eden Ağaoğlu, 1909'da İstanbul'a gitmek zorunda kaldı.

İkinci Meşrutiyet'in ilan ediliği dönemde İstanbul'da iyi karşılanan ve maarif müfettişliği görevine getirilen Ağaoğlu, daha sonra Süleymaniye Kütüphanesi Müdürlüğüne atandı.

Ağaoğlu, aynı zamanda İstanbul Darülfünununda Rusça ve Türk-Moğol tarihi dersleri de verdi. Ağaoğlu, 1911'de Türk Yurdu ve 1912'de Türk Ocağı cemiyetlerinin kurucuları arasında yer aldı.

1912'de memuriyetten istifa ederek İttihat ve Terakki'nin 12 kişilik yönetim kurulunda görev alan Ağaoğlu, 1914'te Afyonkarahisar'dan milletvekili seçildi.

Ağaoğlu, Azerbaycan'ın bağımsızlığını ilan etmesi üzerine, Bakü'yü Ermeni ve Bolşevik çetelerden kurtarmak için Anadolu'dan yola çıkan Kafkas İslam Ordusu komutanı Nuri Paşa'nın siyasi müşaviri olarak ülkesine döndü.

Bakü'de, Azerbaycan Cumhuriyeti Meclisine üye seçilen Ağaoğlu, 1918 sonbaharında İstanbul'a döndüğünde İngilizler tarafından tutuklandı ve ittihatçılarla birlikte Malta'ya sürüldü.

Anadolu Ajansı ilk yönetim kurulu başkanı Ağaoğlu

1921'de serbest bırakılınca Anadolu'ya geçen Ağaoğlu, Milli Mücadele'ye katıldı ve Atatürk'ün başkanlığındaki Ankara hükümeti tarafından Matbuat ve İstihbarat Umum Müdürlüğüne atandı.

Ağaoğlu, profesyonel bir gazeteci olarak, Türk istiklal mücadelesinin haklılığını iç kamuoyu ve dünyaya anlatılmasında büyük katkı sağladı. Kurtuluş Savaşı'nı duyurmak amacıyla 6 Nisan 1920'de kurulan Anadolu Ajansı (AA) da Ağaoğlu'na bağlandı.

Aynı yıllarda Hakimiyet-i Milliye gazetesinde baş yazar olarak yazılar yazan Ağaoğlu, Kars'tan ikinci ve üçüncü dönem milletvekili olarak TBMM'ye seçildi. Siyasetin yanı sıra eğitim alanını da bırakmayan Ağaoğlu, Ankara Hukuk Mektebinde anayasa dersleri verdi.

Ağaoğlu, AA'nın anonim şirket haline getirilmesinin ardından, 21 Mayıs 1925'te yapılan ilk yönetim kurulu toplantısında Yönetim Kurulu Başkanı seçildi.

Böylece AA'nın ilk yönetim kurulu başkanı sıfatına sahip olan Ağaoğlu, 1928'e kadar bu görevini sürdürdü.

Ağaoğlu, 1930'da Atatürk'ün isteği üzerine Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşuna katıldı, partinin program ve tüzüğünü yazdı.

Serbest Fırka feshedilince Ağaoğlu, aktif politikadan uzaklaştı ve İstanbul'a taşınarak Darülfünun'da hukuk tarihi profesörü oldu.

Ağaoğlu, 1933'te Akın gazetesini çıkarttı fakat dönemin iktidar partisi CHP'ye muhalif çizgi takip eden gazete kısa süre sonra kapatıldı.

İstanbul Darülfünununun 1933'te üniversiteye çevrilmesiyle emekli olan Ağaoğlu, hayatının son yıllarında Kültür Haftası, İnsan gibi çeşitli dergilerde ve Cumhuriyet gazetesinde yazılar kaleme aldı.

19 Mayıs 1939'da İstanbul'da vefat eden Ahmet Ağaoğlu, burada defnedildi.

Ölmeden önce çocuklarına vasiyet niteliğinde söylediği, "Boynunuz bükülmesin. İnsan boynu yaş ağaç gibidir. Bir kez bükülürse bir daha kalkmaz. Yalnız maddi zevkler için boyun eğerek yaşayıp ölmek sefil bir hakikattır. Fakat haksızlığa boyun eğmeden, birine yaranmadan yaşayıp ölmek maddi zevk vermese de ihtişamlıdır." şeklindeki ifadeleri Ağaoğlu'nun karakterine ilişkin önemli ipuçları taşıyor.

Babalarının yolundan giden evlatlar

Ağaoğlu'nun çocukları da babaları gibi isimlerini Türkiye'nin siyasi ve toplumsal tarihine yazdırdı.

Oğlu Samet Ağaoğlu, Demokrat Parti döneminde çalışma, ticaret bakanlıkları ve başbakan yardımcılığı görevlerinde bulundu.

Kızı Süreyya Ağaoğlu, 1928'de serbest avukatlık ruhsatı alarak, "Türkiye'nin ilk kadın avukatı" unvanının sahibi oldu.

Bir diğer kızı Tezer Ağaoğlu (Taşkıran), Ankara Muallim Mektebi'nde, Ankara Kız ve Erkek Liselerinde öğretmenlik yaptı, bir erkek okuluna atanan ilk kadın öğretmen oldu.

Tezer Ağaoğlu, TBMM VII. dönemde Kastamonu, VIII. ve IX. dönemlerde Kars milletvekilliği yaptı./aa/


+ Benzer Haberler
» Ermenistan’ın havan saldırısında yaralanan Azerbaycanlı gazi Kocaeli’de şifa arıyor
» Türk Konseyi Medya ve Enformasyondan Sorumlu Bakanlar ve Başkanlar Toplantısı Bakü’de yapılacak
» Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, BM 75. Genel Kurul Başkanı Bozkır’ı kabul etti
» 4. Etnospor Forumu çevrim içi yapılacak
» Putin ile Aliyev Karabağ’daki durumu görüştü
» Aliyev: Kovid-19 aşılarının adaletsiz dağıtımından endişe duyuyoruz
» Türkiye ile Azerbaycan turizm hacmini artırmak için iş birliğine gidiyor
» Türkiye ile Azerbaycan arasında e-Ticaret Mutabakat Zaptı imzalandı
» Azerbaycan Boks Milli Takımı, Türkiye ile olimpiyat finalinde karşılaşmak istiyor
» İran’da Azerbaycan Türkü aktivist Ferşi 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı
» Aliyev: Zengezur Türk dünyasının birleştiricisi rolünü oynayacak
» Türk Konseyi: Bir millet altı devlete doğru
» Türkiye ile Azerbaycan arasında kimlikle seyahat uygulamasının detayları belli oldu
» Amreyev: Türk Konseyi, Türk dünyası birleşik devletleri oluşturmayı amaçlıyor
» Türkiye ile Azerbaycan arasında kimlikle seyahat 1 Nisan’da başlıyor
» 27 Azerbaycanlı gazi, Türkiye’de tedavi edilecek
» Dağlık Karabağ’daki imar çalışmalarında Azerbaycanlı göçmenlerin istekleri dikkate alınacak
» Azerbaycan’ın Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki Şeki Han Sarayı turist akınına uğruyor
» Azerbaycan’ın ’Şafak-Asiman’ yatağında doğal gaz rezervi bulundu
» İran’da Azerbaycan Türkü 2 aktivist 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı


 
Hava Durumu
Kurlar
 USD :  1.7
 EUR :  2.0237
 GBP :  2.3347
 TRY :  0.2087
 EUR/USD :  1.1904
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
PARASELS VƏ GECƏ QONAĞI (Avstriya Gündəliyi – 2)
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Nikol Paşinyanın siyasi-psixoloji portreti və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi - TƏHLİL
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Ermenistan 44 günlük savaşın sonuçlarını doğru okuyabilecek mi?
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin ilk qadın əməkdaşı
Selçuk DÜZGÜN
AzerbayCAN’ımızdan Ne İstiyorlar?
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Cavid VELİYEV
Qoşulmama Hərəkatı və Azərbaycan
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ÇOK OKUNANLAR bu hafta | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft