AZ TR RU EN
»Giriş Sayfam Yap »Favorilere Ekle »Sitene Ekle »Arşiv
ANASAYFA FOTO GALERİ VİDEO HABER İLETİŞİM
     
SON DAKİKA : Türk Devletleri Teşkilatı Üyeleri Anayasa Yargısı Konferansı kuruldu  •   Azerbaycan’ın siber güvenlik adımına yerli teknoloji üreticisinden destek  •   Güneş sistemini tartışan öğrenciler Azerbaycan yolcusu  •   Washington’da buluşan Türklerden şehit diplomatlara anma, Ermeni iddialarına tepki  •   Azerbaycan, Türkiye’nin ’Koruyucu Aile Sistemi’ tecrübesinden istifade edecek  •   Şuşa’daki Zafer Kurultayı’nda ’güç birliğine’ vurgu yapıldı  •   Azerbaycan, Ukrayna’ya insani yardım gönderdi  •   Azerbaycan’dan Pençe-Kilit Operasyonu’nda şehit olan asker için taziye mesajı  •   Rusya Devlet Başkanı Putin, Ermenistan Başbakanı Paşinyan ile görüştü  •   Aliyev: Ermenistan, Nahçıvan’a yapılacak yolların koordinatlarını vermedi  •   Dünya turuna çıkan Türk "mim" sanatçısı Kılıç, ilk durağı Bakü’de  •   Azerbaycan’a girişlerde Kovid-19 PCR testi sunma zorunluluğu kaldırıldı  •   BMC, Azerbaycan’a 170 otobüs daha ihraç etti  •   Bakan Çavuşoğlu, Azerbaycanlı ve Türkmenistanlı mevkidaşlarıyla telefonda görüştü  •   Aliyev, Ermenistan’ın ilişkilerin normalleşmesi için sundukları teklifi kabul ettiğini bildirdi  •   TÜRKSOY Genel Sekreterlik görevini Sultan Raev devraldı  •   AB: Ermenistan ve Azerbaycan’la barış için somut süreç başlatmaya karar verdik  •   Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile telefonda görüştü  •   Azerbaycan: Brüksel’de Ermenistan’la barış için önemli adım atıldı  •   Azerbaycan Kültür Bakanı Kerimov, Şuşa’nın ’Türk Dünyası Kültür Başkenti’ ilan edilmesini değerlendirdi  •  
Güncel Haberler Politika Ekonomi Kültürel Spor Karabağ Diaspora Türk Dünyası Dünya
» Tarihi dönüm noktası: Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi
22/11/2021 Yazdır

Prof. Dr. Cengiz Tomar, 12 Kasım 2021'de İstanbul'da toplanan Türk Konseyi 8. Zirvesi'nde kabul edilen 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi'ni AA Analiz'e değerlendirdi.

Türk Konseyinin Türk Devletleri Teşkilatına dönüştüğü İstanbul Zirvesi'nde Türk dünyasının birlik ve beraberliği yönünde çok önemli adımlar atıldı.[1] İsim değişikliğinden sonra bu kararların en önemlisi 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi'nin kabulü oldu.[2] Zira alınan bu hayati kararların kuvveden fiile geçirilebilmesi için bir yol haritasına ihtiyaç duyuluyor. Bu yol haritası da Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi'dir. Şayet 2040'a kadar hayatın her alanını kapsayan bu ayrıntılı vizyon hayata geçirilebilirse Türk dünyasının entegrasyonu sağlanmış olacaktır. 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi, her alanda Türk dünyasının gelecekteki iş birliği ve birlikteliğini sağlayacak maddeler içeriyor.

Ortak hedefler

Vizyon belgesinin esas amacı Türk devletlerinde müreffeh topluluklar oluşturmaktır. Bunun yanı sıra demokrasi yolunda ekonomik ve sosyal reformların desteklenmesi, hukukun üstünlüğü, kapsayıcı kurumlar, şeffaflık, verimlilik, kadınerkek eşitliği, hesap verilebilirlik ve yolsuzlukla mücadele gibi iyi yönetişimin farklı alanlarına vurgu yapılması, vizyon belgesinin ekonomik entegrasyondan öte bir mana içerdiğinin en önemli göstergesi.

Siyasi alanda en dikkati çeken husus teşkilat üyesi devletlerin müşterek menfaat alanına giren uluslararası ve bölgesel dış politika konularında siyasi istişarelerde bulunmak üzere çok taraflı ve düzenli bir mekanizma oluşturmalarıdır. Bu özellikle Azerbaycan'ın Karabağ meselesi gibi konularda üye ülkelerin istişari bir yapı kuracakları anlamına geliyor.

Vizyon belgesinde ayrıca radikalleşme, aşırılık, İslamofobi, sınır güvenliği uyuşturucu ticareti, düzensiz göç, insan ve silah kaçakçılığı, organize suçlar, mali ve siber suçlarla mücadele ve göçün düzenlenmesi ile güvenliğe ilişkin iş birliği maddeleri de bulunuyor.

Ekonomik iş birliği

Öte yandan, vizyon belgesinin en ağırlıklı bölümünü ekonomik entegrasyon oluşturuyor. Belgedeki "Üye Devletlerin, Bölgesel ve Küresel Ekonomik İstikrara Katkıda Bulunmak Üzere Doğu ve Batı-Kuzey ve Güney Ticaret Koridorlarını Birbirine Bağlayan Güçlü Bir Bölgesel Ekonomik Gruba Dönüştürülmesi" maddesi, Türk Devletleri Teşkilatının iktisadi alanda temel hedefini ifade ediyor. Oldukça zengin tarihi ve kültürel mirasa sahip olan üye ülkelerin bu potansiyelinin ortak turizm projeleri ve İpek Yolu turizm destinasyonu vasıtasıyla desteklenmesi, ekonomik anlamda teşkilatın ana motor güçlerinden biri olabilir.

İktisadi alanda büyümenin çevre dostu olmasını sağlamak, sürdürülebilir tarım ve gıda güvenliğinin temini, tarımsal iş birliğinin geliştirilmesi ve üye ülkeler arasında teknolojik transferin sağlanması, teşkilat üyelerinin tarım potansiyelini dünya standartlarına çıkarılması açısından önem arz ediyor. İktisadi alanda ayrıca emtia, sermaye, hizmet, teknoloji ve insanların serbest dolaşımını amaçlayan bir çalışmanın geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Bu durum, gelecekte teşkilatın Avrupa Birliği benzeri gümrük ve ticaret birliğine dönüşmesini mümkün kılabilir.

Doğrudan yabancı yatırım çekebilmek amacıyla şeffaf ve öngörülebilir bir yatırım ortamı sağlama ve üye devletler arasında endüstriyel yapı, ürün pazarlarının oluşturulması ekonomik entegrasyonun sağlanması açısından değer taşıyor. Üye devletlerin şirketlerinin stratejik ortaklık kurmaları, KOBİ'lere yeni pazar fırsatı sunma ve katma değeri yüksek ürünlerin üretimi için iş birliği imkanlarını artırmak da ekonomi alanındaki diğer önemli kararlar.

"Türk Koridoru"na entegrasyon çağrısı

Halihazırda Türk dünyasında en sık problemin yaşandığı alan taşımacılık ve gümrük sektörleri. Medyada sık sık taşımacılık, geçiş ve gümrük prosedürleriyle ilgili üye ülkelerin mevzuat farklılıkları ve uygulamaları nedeniyle çeşitli problemlerin çıktığına dair haberler yer alıyor. İşte bu noktada da 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi önemli açılımlar sunuyor. Özellikle Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru'nu, doğu-batı yönünde en kısa, güvenli ve ekonomik bir ulaşım bağlantısı haline getirmek için çeşitli kolaylıklar öngörülüyor. Üye devletler, tedarik zincirlerini "Türk Koridoru"na entegrasyon çağrısı yapılırken, sınır geçişleri için gümrük prosedürlerinin sadeleştirilerek uyumlu hale getirilmesi öngörülüyor.

Ekonominin tabii ki bir de enerji boyutu var. Kazakistan ve Azerbaycan gibi üye ülkeler özellikle enerji kaynakları açısından zengin. Türkiye, Özbekistan ve Kırgızistan gibi üyeler ise net enerji ithalatçısı ülkeler. Bu manada üye devletlere güvenli, sürdürülebilir, rekabetçi ve uygun fiyatlı enerji sağlamak amacıyla politikaların koordinasyonu, enerji ticaretinin teşviki, enerji alanında stratejik ortaklık kurma gibi maddeler ehemmiyet arz ediyor. Böylece enerji alanında da bir dayanışma söz konusu olacak. Ayrıca Avrupa ve küresel enerji ihtiyacını karşılamak maksadıyla Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Güney Gaz Koridoru ve bileşenleri TANAP ve TAP gibi stratejik enerji altyapı projeleri geliştirme projelerine vurgu yapılıyor.

Eğitim ve kültürel iş birlikleri

Vizyon Belgesi'nde ayrıca ortak Türk kültürü, değerleri, mirası ve sanatının Türksoy, Türk Akademisi gibi Türk İşbirliği Teşkilatları vasıtasıyla dünya çapında tanıtılması ile üye ülkelerin kültür, eğitim ve gençlik politikalarının uyumlaştırılmasına vurgu yapılıyor. Özellikle henüz gerçekleştirilememiş olan alfabe ve terminoloji birlikteliğine önem atfedilmesi üye ülkeler arasında dil birliğinin sağlanması yolunda atılmış hayati adımlar olarak değerlendirilmeli.

Bununla birlikte bilim ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik araştırma ve projeleri desteklemek adına bir finansman mekanizmasının kurulması fikri de dikkati çekiyor. Eğitimle ilgili ehemmiyet arz eden diğer bir husus ise Türk dünyasında birlik, beraberlik ve dayanışma bilincine sahip bir nesil yetiştirmek. Bu kapsamda yüksek öğretim alanıyla ilgili de pek çok madde bulunuyor.

On yedi sayfa olan ve çok önemli maddeleri ihtiva eden 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi'nin bütün ayrıntılarını tek bir yazıda değerlendirmek oldukça zor.[3] Şüphesiz pek çok yazıya konu olabilecek bu önemli ve kapsamlı belgeyi hayata geçirebilmek de büyük bir çaba, sabır ve anlayış gerektiriyor. Temenni ederiz ki 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi'nde geçen ve Türk dünyasının gerçek manada birliğini sağlayacak bu maddeler, 2040 yılına kadar hayata geçirilebilir ve 21. yüzyıl bir "Türk Asrı" olur.

[1]https://www.aa.com.tr/tr/analiz/turk-dili-konusan-ulkelerden-turk-devletlerine/2421214?fbclid=IwAR0TVXYzTaVW2i9QuUe2YGIcZieHV-dkGOKKXRsCg4lgx-Rn1Hsw38Ew8dA

[2] https://www.turkkon.org/assets/pdf/haberler/turk-dunyasi-2040-vizyonu-2396-98.pdf+&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=kz

[3]https://www.aa.com.tr/tr/analiz/turk-dili-konusan-ulkelerden-turk-devletlerine/2421214?fbclid=IwAR0CDCh9T4BB45npH_me9pUyb6d6uv3nMBop68FxWvc7Y5L4VL_8OaPbB8w

 


+ Benzer Haberler
» Türk Devletleri Teşkilatı Üyeleri Anayasa Yargısı Konferansı kuruldu
» Azerbaycan’ın siber güvenlik adımına yerli teknoloji üreticisinden destek
» Washington’da buluşan Türklerden şehit diplomatlara anma, Ermeni iddialarına tepki
» Azerbaycan, Türkiye’nin ’Koruyucu Aile Sistemi’ tecrübesinden istifade edecek
» Şuşa’daki Zafer Kurultayı’nda ’güç birliğine’ vurgu yapıldı
» Azerbaycan, Ukrayna’ya insani yardım gönderdi
» Azerbaycan’dan Pençe-Kilit Operasyonu’nda şehit olan asker için taziye mesajı
» Aliyev: Ermenistan, Nahçıvan’a yapılacak yolların koordinatlarını vermedi
» Dünya turuna çıkan Türk "mim" sanatçısı Kılıç, ilk durağı Bakü’de
» Azerbaycan’a girişlerde Kovid-19 PCR testi sunma zorunluluğu kaldırıldı
» Bakan Çavuşoğlu, Azerbaycanlı ve Türkmenistanlı mevkidaşlarıyla telefonda görüştü
» Aliyev, Ermenistan’ın ilişkilerin normalleşmesi için sundukları teklifi kabul ettiğini bildirdi
» TÜRKSOY Genel Sekreterlik görevini Sultan Raev devraldı
» AB: Ermenistan ve Azerbaycan’la barış için somut süreç başlatmaya karar verdik
» Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile telefonda görüştü
» Azerbaycan: Brüksel’de Ermenistan’la barış için önemli adım atıldı
» Azerbaycan Kültür Bakanı Kerimov, Şuşa’nın ’Türk Dünyası Kültür Başkenti’ ilan edilmesini değerlendirdi
» Azerbaycan, Ermenistan’ın döşediği 55 binden fazla mayın ve patlamamış mühimmatı imha etti
» Urmiyə gölünün su səviyyəsi daha da azalıb
» Ermenistan askerleri, sınırdaki Azerbaycan mevzilerine ateş açtı


 
Hava Durumu
.
Kurlar
 USD :  1.7
 EUR :  1.6703
 GBP :  1.9099
 TRY :  0.0927
 EUR/USD :  0.9825
YAZARLAR
İbrahim NƏBİOĞLU
100-cü GÜN
Dr. Nazim CEFERSOY
Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə sabotaj cəhdləri var
Dr. Hatem CABBARLI
Nikol Paşinyanın siyasi-psixoloji portreti və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi - TƏHLİL
Dr. Asif KURBAN
Bağımsızlığa Giden Yolda: 20 Ocak
Necdet SİVASLI
Azerbaycan Türkleri’nde "Ahır Çerşenbe" geleneği...
Araz ASLANLI
Şuşa Beyannamesi bölgesel barış ve iş birliğinin teminatı
Arif KESKİN
Sitem Ve Aklın Yolu
Dr. Afgan VELİYEV
Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin ilk qadın əməkdaşı
Selçuk DÜZGÜN
AzerbayCAN’ımızdan Ne İstiyorlar?
Dr.Alesker ALESKERLİ
“Avrupa Parlamentosunun Kararı Ermenistan’ın Keyfini Kaçırdı”
Dr. Sinan OĞAN
Karabağ’da Olası Bir Savaşa Ne Kadar Hazırlıklıyız?
Dr. Cavid VELİYEV
Karabağ Zaferi’nin birinci yılında güney Kafkasya
Dr. Rövşen ŞAHBAZOV
29 Ekim Sabahı Uyanırken…
ÇOK OKUNANLAR bu hafta | bu ay
İstatistik
 
Haberleri referans göstererek yayımlayabilirsiniz.  NewsAze.com Azerbaycanla ilgili dünya genelinde çıkmış haberleri 4 dilden okuyucularıyla paylaşmaktadır.

Partnerler
www.tureml.com      www.haberaze.com     www.turkiyedeneval.com     www.evaxtar.az    www.turaltrade.com

Asersoft